Planując podróż do Wielkiej Brytanii lub rozważając przelew pieniędzy do tego kraju, warto dokładnie poznać obowiązującą tam walutę. Funt brytyjski, zwany również funtem szterlingiem, ma długą i burzliwą historię, a jego współczesna forma kryje wiele interesujących faktów. Poniżej znajdziesz wszystkie najważniejsze informacje na temat waluty w Anglii i całym Zjednoczonym Królestwie.
Jaka waluta obowiązuje w Anglii?
Oficjalną walutą w Anglii jest funt szterling, oznaczany symbolem £ oraz kodem ISO 4217: GBP. Jest to jedna z najstarszych walut świata, która pozostaje w ciągłym obiegu od czasów średniowiecza. Obecnie funt dzieli się na 100 pensów (ang. pence), które oznaczane są literą „p”.
Współczesny system monetarny w Wielkiej Brytanii opiera się na dziesiętnym podziale funta, który został wprowadzony 15 lutego 1971 roku. Wcześniej waluta była bardziej skomplikowana, ponieważ 1 funt dzielił się na 20 szylingów, a każdy szyling na 12 pensów.
Funt szterling to waluta o najwyższej wartości spośród wszystkich walut G7 przeliczanych na jednostkę – co czyni ją jedną z najbardziej wpływowych na świecie.
Jakie monety i banknoty są w obiegu?
Obecnie w Wielkiej Brytanii można spotkać zarówno monety, jak i banknoty w kilku nominałach. Monety występują w kolorach: miedzianym, srebrnym oraz złotym (lub ich połączeniach) i mają różne kształty oraz rozmiary. Banknoty są polimerowe i występują w kilku kolorach przypisanych konkretnym nominałom.
Monety
W obiegu dostępne są następujące monety:
- 1 pens (1p)
- 2 pensy (2p)
- 5 pensów (5p)
- 10 pensów (10p)
- 20 pensów (20p)
- 50 pensów (50p)
- 1 funt (£1)
- 2 funty (£2)
Każda z monet ma swój unikalny wygląd i często zawiera charakterystyczne symbole związane z Wielką Brytanią, jak np. herb, portrety monarchów, czy elementy architektury.
Banknoty
Banknoty brytyjskie są dostępne w następujących nominałach: 5£, 10£, 20£ i 50£. Dodatkowo, w Szkocji i Irlandii Północnej można spotkać banknoty o nominałach 1£ i 100£. Warto zaznaczyć, że nie wszystkie banknoty są akceptowane w całym Zjednoczonym Królestwie – np. banknoty szkockie bywają odrzucane w Anglii.
Od 2024 roku w obiegu znajdują się banknoty z wizerunkiem króla Karola III, ale starsze modele z królową Elżbietą II nadal zachowują ważność.
Jak wygląda funt brytyjski?
Funt brytyjski występuje w dwóch formach – monet i banknotów. Monety mają różne kształty (okrągłe, siedmiokątne) i są wykonane z różnych stopów metali. Ich krawędzie są gładkie lub ząbkowane, w zależności od nominału. Wszystkie monety zawierają awers z wizerunkiem obecnego monarchy oraz elementy heraldyczne.
Banknoty są kolorowe i każdy nominał posiada przypisany kolor:
- 5£ – turkusowy
- 10£ – pomarańczowy
- 20£ – fioletowy
- 50£ – czerwony
Na awersie znajduje się portret monarchy, a na rewersie – postacie związane z historią i kulturą Wielkiej Brytanii, np. Winston Churchill, Jane Austen, Adam Smith, James Watt.
Jakie są różnice regionalne w walucie?
Choć funt szterling jest oficjalną walutą w całym Zjednoczonym Królestwie, w Szkocji i Irlandii Północnej emitowane są także lokalne banknoty. Emitują je prywatne banki, jak np. Clydesdale Bank czy Bank of Scotland. Mają one pełną wartość 1:1 względem funta szterlinga, ale formalnie nie są prawnym środkiem płatniczym.
Może się więc zdarzyć, że banknoty szkockie lub irlandzkie nie zostaną przyjęte w Anglii czy Walii. Najlepiej więc posługiwać się banknotami emitowanymi przez Bank Anglii, które są honorowane w całym kraju.
Banknoty szkockie
W Szkocji emitowane są banknoty w różnych seriach, np.:
- Bridges Series z mostami
- Tercentenary Series z motywami społecznymi
Ciekawostką jest to, że na wszystkich szkockich banknotach występuje podobizna sir Waltera Scotta.
Banknoty z Irlandii Północnej
W Irlandii Północnej banknoty emituje aż cztery banki, co sprawia, że ich wygląd i projekt są bardzo zróżnicowane. Mimo to, mają one pełną wartość wymienną względem funta brytyjskiego.
Jak wymienić pieniądze na funty?
Wymiana waluty przed wyjazdem do Wielkiej Brytanii to rozsądne posunięcie. Można to zrobić w kantorze, banku lub przez internet. Warto jednak pamiętać, że wiele kantorów w Polsce nie przyjmuje monet funtowych, dlatego najlepiej wymieniać tylko banknoty.
Na miejscu w Wielkiej Brytanii najlepszą opcją są bankomaty, które oferują kursy międzybankowe – korzystniejsze niż w kantorach na lotniskach czy w hotelach. Można również używać kart debetowych i kredytowych, ale należy unikać dynamicznego przeliczania walut (DCC), które może wiązać się z dodatkowymi kosztami.
Jak płacić w Anglii?
Płatności w Wielkiej Brytanii można dokonywać na kilka sposobów. Najpopularniejsze są transakcje bezgotówkowe – karty płatnicze są akceptowane praktycznie wszędzie. Nawet małe kawiarnie przyjmują płatności zbliżeniowe i chipowe.
Warto jednak mieć przy sobie trochę gotówki, ponieważ niektóre niewielkie sklepy lub targi mogą nie akceptować kart. Do wypłaty gotówki najlepiej korzystać z bankomatów przy oddziałach pocztowych lub dużych bankach.
Karty płatnicze
Najczęściej akceptowane są:
- Visa
- MasterCard
- American Express (mniej powszechnie)
- Diners Club (rzadziej)
Przed wyjazdem warto zgłosić podróż w swoim banku, by uniknąć blokady karty z podejrzenia o oszustwo.
Bankomaty
W Wielkiej Brytanii znajduje się ponad 70 000 bankomatów. Korzystanie z nich jest proste, choć należy uważać na prowizje. Bankomaty połączone z urzędami pocztowymi zazwyczaj nie pobierają opłat za wypłatę gotówki.
Jakie są ciekawostki związane z funtem?
Funt szterling to waluta o wielu fascynujących aspektach. Poza tym, że jest najstarszą walutą świata wciąż będącą w użyciu, przez wieki był powiązany z kruszcami – najpierw ze srebrem, później ze złotem. W pewnym momencie nawet banknoty można było wymieniać na sztabki złota.
W 1992 roku doszło do tzw. Czarnej Środy, kiedy to George Soros przeprowadził operację spekulacyjną, która doprowadziła do dewaluacji funta o 25%. Straty Brytyjczyków wyniosły 3 miliardy funtów.
Bezpieczeństwo banknotów
Nowoczesne banknoty brytyjskie posiadają szereg zabezpieczeń, takich jak:
- zmieniający się obraz w zależności od kąta patrzenia,
- znaki wodne z wartością nominału,
- tekstury wyczuwalne pod palcami,
- specjalne folie holograficzne.
Dzięki temu można łatwo odróżnić oryginał od podróbki.
Czy można płacić euro w Anglii?
W niektórych miejscach, głównie tych turystycznych, można spotkać się z możliwością płatności w euro. Jednak nie jest to powszechnie akceptowana waluta, a kursy przeliczeniowe bywają bardzo niekorzystne. Zdecydowanie zaleca się posługiwanie się funtami, by uniknąć nieporozumień i strat finansowych.
Warto także pamiętać, że Wielka Brytania nie należy do strefy euro i nigdy nie przyjęła tej waluty jako oficjalnej, mimo wcześniejszego członkostwa w Unii Europejskiej.
Na co uważać przy wymianie waluty?
Decydując się na wymianę złotówek na funty, warto pamiętać o kilku zasadach. Przede wszystkim należy unikać kantorów w miejscach turystycznych – lotniska, hotele czy centra miast często oferują niekorzystne kursy i pobierają dodatkowe opłaty.
Lepiej korzystać z kantorów internetowych lub aplikacji mobilnych, które oferują średni kurs wymiany z minimalną prowizją. Alternatywą są międzynarodowe usługi przekazów pieniężnych, które pozwalają przesłać środki bezpośrednio na konto odbiorcy w Wielkiej Brytanii.
- Unikaj dynamicznego przeliczania walut (DCC)
- Sprawdź, czy bank nie pobiera prowizji za transakcje zagraniczne
- Nie wymieniaj monet – są trudne do odsprzedania w Polsce
- Jeśli zostają Ci funty po podróży, najlepiej wymienić je w miesiącach wakacyjnych
Dzięki tym wskazówkom Twoje doświadczenia związane z walutą w Anglii będą znacznie bardziej komfortowe i opłacalne.
Co warto zapamietać?:
- Oficjalna waluta w Anglii to funt szterling (GBP), dzielący się na 100 pensów.
- W obiegu znajdują się monety o nominałach od 1p do 2£ oraz banknoty 5£, 10£, 20£ i 50£, z banknotami lokalnymi w Szkocji i Irlandii Północnej.
- Wymiana waluty najlepiej odbywa się w bankomatach, które oferują korzystniejsze kursy niż kantory.
- W Wielkiej Brytanii akceptowane są głównie karty Visa i MasterCard; warto zgłosić podróż w banku, aby uniknąć blokady karty.
- Przy wymianie waluty unikaj kantorów w miejscach turystycznych i dynamicznego przeliczania walut (DCC) dla lepszych kursów.
