Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2016 r., poz. 177)

pobierz ustawę w wersji pdf

pobierz ustawę Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o prokuraturze

Ustawa łączy funkcję Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego, znacznie poszerzając kompetencje Prokuratora Generalnego w zakresie ingerowania w treść i sposób prowadzenia postępowań przez prokuratorów i zwiększając jego uprawnienia w zakresie polityki kadrowej, przy jednoczesnym ograniczeniu niezależności prokuratorów. Ustawa ogranicza kontrolę na działaniami Prokuratura Generalnego znosząc dotychczasowy obowiązek składania przez niego Sejmowi corocznego sprawozdania z działalności prokuratury.

  • Stanowisko
    Uchwała Stowarzyszenia Prokuratorów „Lex super omnia”
    Prokuratura stała się narzędziem politycznym w rękach Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego, mającym realizować w znacznej mierze interesy partii rządzącej oraz jego osobiste cele, poprzez instrumentalne wpływanie na bieg postępowań.

    Efektem tego jest m.in. nadmierne eksponowanie postępowań dotyczących oponentów politycznych oraz działań obywatelskich krytycznych wobec władzy, przy jednoczesnym zaniechaniu ścigania, dopuszczających się naruszeń prawa, osób pełniących funkcje w strukturach rządowych oraz w spółkach Skarbu Państwa.

    Pełen tekst stanowiska poniżej.
  • Stanowisko
    Opinia Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR)
    Zmiany wprowadzone ustawą przyczynią się do ograniczenia niezależności prokuratury jako instytucji i prokuratorów jako jej funkcjonariuszy. Niektóre spośród regulacji zawartych w ustawie mogą również negatywnie wpłynąć na zakres gwarancji przysługujących uczestnikom postępowań prowadzonych przez prokuraturę. Pełen tekst opinii poniżej.

Projekt ustawy Prawo o prokuraturze (druk nr 162)

pobierz projekt ustawy w formacie pdf

pobierz projekt ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o prokuraturze (druk nr 163)

  • Opinia
    Opinia Krajowej Izby Radców Prawnych
    Projekt pozwala na to, aby prokurator mógł ujawnić mediom i opinii publicznej informacje dotyczące podstępowania przygotowawczego lub działalności prokuratury wydaje się zbyt daleko idący i zbyt ogólnikowy. Daje to możliwość naruszania dobrego imienia dowolnie wskazanego człowieka.
  • Opinia
    Opinia Głównego Inspektora Danych Osobowych
    Istotne jest doprecyzowanie zakresu informacji, które może udzielać mediom prokurator dotyczących postępowania w konkretnych sprawach. Powinno się uwzględnić ochronę danych osobowych, w szczególności danych wrażliwych.
  • Opinia
    Opinia Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka
    Za nieprawidłowe należy uznać połączenie urzędu Prokuratora Generalnego z urzędem Ministra Sprawiedliwości. Obawy nadużyć, które uzasadniały rozdział wprowadzony ustawą z 2009 r., pozostają w dalszym ciągu aktualne.

    Poszerzenie uprawnień Prokuratora Generalnego, również w odniesieniu do polityki kadrowej, stwarza poważne zagrożenie dla niezależności prokuratorów. Projekt nie stwarza przy tym żadnego skutecznego mechanizmu ochrony przed próbami wywierania wpływu na prokuratora przez prokuratora przełożonego.Projektowane zmiany organizacyjne w prokuraturze mogą w niedostateczny sposób zagwarantować prawa stron postępowań karnych oraz rzetelność tych postępowań.
  • Opinia
    Opinia Biura Analiz Sejmowych
    Projekt nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej.
  • Opinia
    Opinia Krajowej Rady Prokuratury
    Określone w projekcie zmiany wpłyną na ograniczenie niezależności prokuratorów. W szczególności krytycznie należy ocenić zniesienie kadencyjności prokuratorów funkcyjnych, odstąpienie od obligatoryjnych konkursów na wolne stanowiska prokuratorskie, możliwość awansu niezależnie od staży pracy i doświadczenie.
  • Opinia
    Opinia Sądu Najwyższego
    Wprowadzenie zmiany, zgodnie z którą funkcja Prokuratura Generalnego i Ministra Sprawiedliwości będzie pełniona przez tą samą osobę wpłynie niekorzystnie na sprawność i niezależność prokuratury. Powinno się wzmocnić niezależność prokuratury i wprowadzić rozwiązania chroniące prokuratorów przed naciskami politycznymi. W kwestii udostępniania informacji z prowadzonych postępowań mediom powinno uwzględniać się stanowisko prokuratora prowadzącego daną sprawę (w projekcie decyduje o tym prokurator generalny).
  • Opinia
    Opinia Prokuratora Generalnego
    W świetle rozwiązań zaproponowanych w projekcie prokuratorzy będą w pełni zależni od władzy wykonawczej przy podejmowaniu decyzji w konkretnych sprawach, co jest sprzeczne ze standardami międzynarodowymi. Uprawnienia kontrolne nad działalnością prokuratorów powinien mieć wyłącznie sąd. Wątpliwości budzi upoważnienie do przekazywania informacji z prowadzonych postępowań "innym osobom" bez dookreślenia statusu tych osób ani bez zgody prokuratora prowadzące daną sprawę.
  • Opinia
    Dodatkowe uwagi Prokuratora Generalnego
    Zgodnie z projektem Prokurator Generalny będzie uprawniony do wydawania poleceń dotyczących czynności procesowej w każdej sprawie. Obniżono kryteria dotyczące Prokuratora Generalnego - będzie mniej przygotowany merytorycznie niż podlegli mu prokuratorzy. Wątpliwości budzi również zasada jawności oświadczeń majątkowych prokuratorów.
  • Opinia
    Opinia Krajowej Rady Sądownictwa
    Brak jest wystarczających powodów przemawiających za ponownym połączeniem funkcji Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego. Podporządkowanie prokuratury Ministrowi Sprawiedliwości z jednoczesnym wyposażeniem go w szereg instrumentów o charakterze nadzorczym niekorzystnie wpłynie na niezależność prokuratorów prowadzących postępowania przygotowawcze. Zbyt szeroko ujęto zakres podmiotów, którym mogą być przekazywane informacje dotyczące konkretnych spraw prowadzonych przez prokuraturę.