Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw

Ustawa wprowadza zmiany m.in. w zakresie:

1) zwiększenia wpływu Ministra Sprawiedliwości na powoływanie prezesów oraz wiceprezesów sądów;

2) wprowadzenia nowych narzędzi nadzoru zewnętrznego i wewnętrznego nad działalnością administracyjną sądów;

3) składania i publikowania oświadczeń majątkowych sędziów;

4) wprowadzenia możliwości delegacji sędziego także do Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Kancelarii Prezydenta RP;

5) zmiany systemu oceny pracy i planowania rozwoju zawodowego sędziego;

 

  • Apel
    Apel Rzecznika Praw Obywatelskich do Prezydenta
    Ustawa nie powinna zostać uchwalone w obecnym kształcie. Ich podpisanie przez Pana Prezydenta skutkować będzie podporządkowaniem sądów władzy politycznej. Tym samym, poprzez osłabienie niezależności władzy sądowniczej doprowadzą one do ograniczenia prawa każdego człowieka do sądu i rzetelnego procesu

    Zwracam się z prośbą o skorzystanie z możliwości przekazania ustawy Sejmowi do ponownego rozpatrzenia.

    Pełen tekst apelu poniżej.
  • Apel
    Apel Zespołu Ekspertów Prawnych przy Fundacji im. Stefana Batorego do Prezydenta
    Przyjęte przez parlament ustawy o Sądzie Najwyższym, Krajowej Radzie Sądownictwa oraz o ustroju sądów powszechnych podważają
    zasady niezależności sądów i niezawisłości sędziowskiej.

    Ponadto ustawy te zostały przyjęte w sposób naruszający elementarne zasady poprawnej legislacji, procedury parlamentarne oraz dobre obyczaje polityczne.

    Dlatego zwracamy się do Pana o powstrzymanie wejścia w życie ustaw i skierowanie ich do ponownego rozpatrzenia przez Sejm. Decyzja ta może być także przyczynkiem do podjęcia rzetelnych i merytorycznych prac nad reformą wymiaru sprawiedliwości w przyszłości
  • Stanowisko
    Stanowisko Zespołu Ekspertów Prawnych przy Fundacji im. Stefana Batorego
    Złamaniem konstytucyjnej zasady trójpodziału władzy (art. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji) jest wprowadzenie arbitralnego systemu powoływania przez Ministra Sprawiedliwości prezesów i wiceprezesów sądów wszystkich szczebli sądownictwa powszechnego, bez jakichkolwiek mechanizmów kontroli tych decyzji i bez możliwości współdziałania środowiska sędziowskiego.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Apel
    Apel Klubu Inteligencji Katolickiej do Prezydenta o zawetowanie ustaw zw. z sądownictwem
    Uchwalone już ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i reformie ustroju sądów powszechnych oraz procedowany projekt ustawy o Sądzie Najwyższym zaprzeczają wartościom, które przyświecały twórcom wolnej Polski (w tym m.in. śp. prezydentowi RP Lechowi Kaczyńskiemu) i rodzą wielkie zagrożenie dla realizacji praw człowieka i obywatela oraz demokracji w Polsce.

    Na zdecydowaną krytykę zasługuje także sposób wprowadzania wspomnianych ustaw, w ramach którego zmiany o fundamentalnym znaczeniu, wpływające bezpośrednio na ustrój Państwa Polskiego, wprowadzane są w błyskawicznym tempie, w trybie projektów poselskich, bez konsultacji, wbrew opiniom zdecydowanej większości ekspertów, podważając praktykę przyjętą w państwach demokratycznych.

    Pełen tekst apelu poniżej.
  • Stanowisko
    Stanowisko Stowarzyszenia Prokuratorów „Lex super omnia”
    Nowe rozwiązania w sposób jednoznaczny naruszają prawo obywateli do sądu i rzetelnego procesu.

    Tymczasem zmiany wprowadzone wskazanymi powyżej aktami prawnymi – związane między innymi z uzależnieniem od władzy wykonawczej Krajowej Rady Sądownictwa, upolitycznieniem trybu powoływania sędziów, czy też wprowadzeniem systemu podporządkowywania Ministrowi Sprawiedliwości prezesów sądów – stanowią ewidentny przejaw naruszania standardów demokratycznego państwa prawnego. Budują przy tym niezwykle silną pozycję polityka – Ministra Sprawiedliwości i zarazem Prokuratora Generalnego, który odtąd będzie dysponował wieloma instrumentami umożliwiającymi wpływanie na pracę sądów oraz sędziów.

    Pełen tekst stanowiska poniżej.

Projekt zmiany ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 1491)

  • Opinia
    Opinia Amnesty International w przedmiocie zagrożenia niezależności sądów i niezawisłości sędziów
    Przyjęte oraz projektowane zmiany są niezgodne z prawem i standardami międzynarodowymi. Skutkiem naruszenia prawa do sądu może być także zainicjowanie postępowań przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Stanowisko
    Stanowisko Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego
    Podsumowując powyżej dokonane ustalenia, należy stwierdzić, że obydwa poddane analizie projekty zawierają wiele przepisów albo explicite niekonstytucyjnych, albo budzących poważne wątpliwości co do ich zgodności z Konstytucją.

    Nowe rozwiązania doprowadzą do upolitycznienia organu stojącego na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów.
  • Stanowisko
    Stanowisko Zespołu Ekspertów Prawnych przy Fundacji im. Stefana Batorego
    Zdaniem ekspertów proponowane zmiany zmierzają do faktycznego podporządkowania sądów powszechnych władzy politycznej.

    Głównym celem projektu jest ustanowienie systemu, w którym Minister Sprawiedliwości uzyskuje arbitralne uprawnienia powoływania i odwoływania prezesów i wiceprezesów sądów powszechnych.

    Projekt wyłącza jakiekolwiek mechanizmy kontroli decyzji personalnych Ministra Sprawiedliwości, pozbawiając środowisko sędziowskie możliwości wpływu na obsadę kierownictwa sądów.
  • Opinia
    Opinia Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka
    Projekt obniża wiek emerytalny sędziów, pozwala Ministrowi Sprawiedliwości na odwołanie wszystkich prezesów sądów z zajmowanych stanowisk, a następnie arbitralne powołanie nowych prezesów bez potrzeby przeprowadzenia jakichkolwiek konsultacji z sędziami danego sądu.

    Łącznie z poprzednimi zmianami w sądach, ustawodawca niebezpiecznie przybliża sądy do władzy wykonawczej.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Stanowisko
    Uchwała Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego
    Wyrażamy stanowczy sprzeciw wobec projektów ustaw dotyczących sprawowania wymiaru sprawiedliwości.

    Zamiast podjęcia dyskusji o potrzebie i kierunku reformy sądownictwa, przedstawione propozycje ograniczają się niemal wyłącznie do umożliwienia zmian kadrowych, służących podporządkowaniu sądów politykom.

    Pełen tekst stanowiska poniżej.
  • Opinia
    Opinia Krajowej Rady Adwokackiej
    Przedstawione w projekcie poselskim propozycje zmian normatywnych należy ocenić jednoznacznie negatywnie.

    Całościowa analiza projektu prowadzi do uznania go za naruszającego fundamentalne zasady konstytucyjne, których celem jest zagwarantowanie odrębności i niezależności władzy sądowniczej oraz niezawisłości sędziów ją sprawujących.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Stanowisko
    Stanowisko Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w sprawie projektowanych zmian ustawowych dotyczących władzy sądowniczej
    Poważne zastrzeżenia budzi przyznanie Ministrowi Sprawiedliwości prawa jednoosobowego, arbitralnego powoływania i odwoływania prezesów sądów wszystkich szczebli bez jakiegokolwiek wpływu na te decyzje samorządu sędziowskiego.

    Projektowana nowelizacja wyposaża również Ministra Sprawiedliwości w prawo odwoływania prezesów i wiceprezesów sądów po zasięgnięciu niewiążącej opinii KRS.

    Pełen tekst stanowiska poniżej.
  • Opinia
    Opinia Sądu Najwyższego
    Projekt ustawy zmienia diametralnie model powoływania prezesów i wiceprezesów sądów zakładając stworzenie "jednowładztwa" Ministra Sprawiedliwości w tym zakresie.

    Uchwalenie projektowanej uchwały powinno być poprzedzone szerokimi konsultacjami ze środowiskiem sędziowskim. Przyczyniłoby się do lepszego zdiagnozowania problemów wymiaru sprawiedliwości oraz stwarzało lepsze możliwości dyskusji i wymiany argumentów.

    Pełen tekst opinii poniżej.