Ustawa o Sądzie Najwyższym

Ustawa zakłada natychmiastową wymianę sędziów Sądu Najwyższego.

Zgodnie z art. 87 ustawy, z  dniem następującym po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy sędziowie Sądu Najwyższego przechodzą w stan spoczynku, z wyjątkiem sędziów wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości.

Tekst ustawy poniżej.

  • Opinia
    Opinia Zespołu Ekspertów Prawnych przy Fundacji im. Stefana Batorego
    Projektowana regulacja jest sprzeczna z podstawowymi zasadami państwa prawnego zawartymi w Konstytucji, w szczególności dotyczy to regulacji przenoszącej w stan spoczynku wszystkich sędziów Sądu Najwyższego oraz uprawniającej Ministra Sprawiedliwości do wyznaczenia kandydatów na sędziów Sądu Najwyższego.

    Analizowana Ustawa jest również wewnętrznie niespójna i legislacyjnie niedopracowana.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Apel
    Apel Zespołu Ekspertów Prawnych przy Fundacji im. Stefana Batorego do Prezydenta
    Przyjęte przez parlament ustawy o Sądzie Najwyższym, Krajowej Radzie Sądownictwa oraz o ustroju sądów powszechnych podważają
    zasady niezależności sądów i niezawisłości sędziowskiej.

    Ponadto ustawy te zostały przyjęte w sposób naruszający elementarne zasady poprawnej legislacji, procedury parlamentarne oraz dobre obyczaje polityczne.

    Dlatego zwracamy się do Pana o powstrzymanie wejścia w życie ustaw i skierowanie ich do ponownego rozpatrzenia przez Sejm. Decyzja ta może być także przyczynkiem do podjęcia rzetelnych i merytorycznych prac nad reformą wymiaru sprawiedliwości w przyszłości
  • Apel
    Apel Instytutu Allerhanda do Prezydenta RP o skierowanie ustawy do ponownej debaty z udziałem przedstawicieli śro dowiska prawniczego
    Analiza projektowanych rozwiązań prowadzi do wniosku, że proponowane zmiany nie naprawią żadnej z istniejących, a staną
    się przyczyną powstania nowych dysfunkcji wymiaru sprawiedliwości.

    Obniżeniu ulegnie standard ochrony praw i wolności jednostki. Stanie się tak z dwóch powodów: erozji fachowości i etosu sędziowskiego będących następstwem negatywnej selekcji kadr oraz politycznej sterowności
    wymiaru sprawiedliwości.

    Pełen tekst apelu poniżej.

Projekt ustawy o Sądzie Najwyższym (druk sejmowy nr 1727)

  • Opinia
    Opinia Rzecznika Praw Obywatelskich
    Przyznanie Ministrowi Sprawiedliwości będącemu organem władzy wykonawczej tak daleko idącej kompetencji, jak decydowanie o tym, kto zachowa status czynnego sędziego Sądu Najwyższego w sposób rażący ingeruje w niezależność Sądu Najwyższego, polegającą na niezależności od organów pozasądowych oraz niezależności od czynników politycznych.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Stanowisko
    Stanowisko Instytutu Allerhanda
    Analiza projektowanych rozwiązań prowadzi do wniosku, że proponowane zmiany nie naprawią żadnej z istniejących, a staną się przyczyną powstania nowych dysfunkcji.

    Proponowane zmiany zmierzają do ustanowienia w sądownictwie wpływu politycznego. Oczekiwanym następstwem zmian będzie obniżenie standardu ochrony praw i wolności jednostki.

    Stanie się tak z dwóch powodów: spadku fachowości i erozji etosu sędziowskiego będących następstwem negatywnej selekcji kadr i związanego z tym obniżenia transparentności rozwoju ścieżki zawodowej.
  • Stanowisko
    Stanowisko Fundacji FOR – Forum Obywatelskiego Rozwoju
    Żadna z projektowanych ustaw nie była przedmiotem przewidzianych prawem konsultacji społecznych w parlamencie. Nie zagwarantowano możliwości przekazania merytorycznych uwag i opinii mogących mieć wpływ na ostateczny kształt proponowanych rozwiązań w odpowiednim terminie.

    Nie przeprowadzono wysłuchania publicznego, a uzasad- nienia dołączone do projektów ustaw zawierały informacje nieścisłe, które projektodawcy wybiórczo zastosowali do uzasadnienia swoich hipotez. Taki sposób tworzenia prawa nie ma nic wspólnego z aksjologią racjonalnego ustawodawcy.
  • Opinia
    Opinia Sądu Najwyższego
    Opinia wskazuje zawarte w projekcie przepisy, które pozostają w sprzeczności z Konstytucją RP. Dotyczy to m.in. przerwania kadencji Pierwszego Prezesa SN.

    W opinii zwraca się nadto uwagę na wyeliminowanie procedury konkursowej na zwolnione stanowiska sędziów (art. 92 projektu) oraz dysfunkcjonalną strukturę organizacyjną SN, która wpłynie na wydłużenie czasu rozpoznawania spraw.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Opinia
    Opinia Prawna Zespołu Ekspertów Prawnych przy Fundacji im. Stefana Batorego
    Zawarte w projekcie regulacje są próbą trwałego zniesienia i likwidacji podstawowych standardów konstytucyjnych, co jest szczególnie widoczne, w połączeniu z przyjętymi przez parlament 12 lipca br. nowelizacjami ustaw o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz o Prawie o ustroju sądów powszechnych, a także przyjętymi w tej kadencji Sejmu i obowiązującymi już zmianami dotyczącymi prokuratury oraz organów ścigania.

    Ich konsekwencją będzie porządkowanie organów wymiaru sprawiedliwości bieżącej większości politycznej oraz wyłonionemu przez nią Ministrowi Sprawiedliwości.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Apel
    Apel Klubu Inteligencji Katolickiej do Prezydenta o zawetowanie ustaw zw. z sądownictwem
    Uchwalone już ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i reformie ustroju sądów powszechnych oraz procedowany projekt ustawy o Sądzie Najwyższym zaprzeczają wartościom, które przyświecały twórcom wolnej Polski (w tym m.in. śp. prezydentowi RP Lechowi Kaczyńskiemu) i rodzą wielkie zagrożenie dla realizacji praw człowieka i obywatela oraz demokracji w Polsce.

    Na zdecydowaną krytykę zasługuje także sposób wprowadzania wspomnianych ustaw, w ramach którego zmiany o fundamentalnym znaczeniu, wpływające bezpośrednio na ustrój Państwa Polskiego, wprowadzane są w błyskawicznym tempie, w trybie projektów poselskich, bez konsultacji, wbrew opiniom zdecydowanej większości ekspertów, podważając praktykę przyjętą w państwach demokratycznych.

    Pełen tekst apelu poniżej.
  • Stanowisko
    Stanowisko dziekanów wydziałów prawa
    Tak istotne zmiany nie mogą być w demokratycznym państwie prawa przeprowadzane w sposób zaskakujący obywateli oraz podważający ich zaufanie do państwa i prawa. Liczne postanowienia projektu budzą poważne wątpliwości konstytucyjne.

    Jego uchwalenie w obecnym kształcie będzie naruszać zasadę podziału władzy oraz zasadę niezależności i odrębności władzy sądowniczej od innych władz, w szczególności od władzy wykonawczej.

    Konieczność rozważnego procedowania nad projektem ustawy o SN jest uzasadniona również tym, że SN jest swoistym strażnikiem demokracji.

    Pełen tekst stanowiska poniżej.
  • Stanowisko
    Zestawienie zmian wprowadzonych w projekcie ustawy o Sądzie Najwyższym
    Instytut Prawa i Społeczeństwa (INPRIS) przygotował wstępne zestawienie rozwiązań zawartych w projekcie ustawy o Sądzie Najwyższym.

    W zestawieniu ujęto najważniejsze rozwiązania zawarte w projektowanej ustawie wraz z ich odniesieniem do istniejącego stanu prawnego. Wśród nich wskazano m.in. na:

    1) przeniesienie wszystkich sędziów SN w stan spoczynku, w wyjątkiem sędziów wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości;

    2) wygaszenie kadencji Pierwszej Prezes SN i powierzenie jej zadań i kompetencji sędziemu SN wskazanemu przez Ministra Sprawiedliwości;

    3) umożliwienie Ministrowi Sprawiedliwości ukształtowania całego pierwszego składu "nowego" Sądu Najwyższego oraz Prezesów SN;

    Pełen tekst zestawienia poniżej.
  • Stanowisko
    Stanowsko Zarządu i Rady Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz Komitetu Helsińskiego w Polsce
    Zaproponowany przez posłów rządzącej większości projekt ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi próbę niekonstytucyjnej zmiany ustroju państwa i naruszenie zasady trójpodziału władzy.

    Przeniesienie w stan spoczynku wszystkich sędziów Sądu Najwyższego i przyznanie Ministrowi Sprawiedliwości jednoosobowego władztwa do decydowania o tym, kto dalej może orzekać w najważniejszym sądzie w Polsce, oznacza zniesienie niezależności Sądu Najwyższego. Jest to rozwiązanie stosowane jedynie przez rządy w państwach autorytarnych.

    Pełen tekst stanowiska poniżej.
  • Apel
    Apel Krajowej Rady Radców Prawnych
    Niezależny Sąd Najwyższy i niezawiśli sędziowie stanowią o wartości demokratycznego państwa prawnego.

    Treść art. 87 projektu prowadzi do całkowitego podporządkowania Sądu Najwyższego politykom. Prezydium KRRP apeluje o powstrzymanie działań niezgodnych z Konstytucją godzących w demokratyczny i prawny ład Rzeczypospolitej Polskiej.

    Pełen tekst apelu poniżej.