Rządowy projekt ustawy o jawności życia publicznego

W ramach zwiększania transparentności życia publicznego autorzy projektu zakładają m.in., że każdy podmiot składający opinię do projektów aktów prawnych będzie zobowiązany do zgłoszenia zestawienia podmiotów finansujących jego działalność. W przypadku osób fizycznych obowiązkowe będzie dołączenie informacji o źródłach dochodów z ostatnich dwóch lat.

Ponadto projekt wprowadza opłatę za dostęp do informacji publicznej. W przypadku wniosków, których realizacja wiązałyby się z poniesieniem przez organ kosztów, informacja publiczna będzie udzielana po ich uregulowaniu.

Projekt ustawy został upubliczniony 23 października po ponad dziesięciu miesiącach od rozpoczęcia prac, a na konsultacje publiczne przeznaczono zaledwie sześć pełnych dni roboczych.

  • Opinia
    Opinia Fundacji Frank Bold
    Projekt ustawy o jawności życia publicznego nie rozwiązuje istniejących problemów z transparentnością działalności lobbingowej, tworząc jednocześnie nowe.

    Może to doprowadzić do jeszcze mniejszej przejrzystości procesu legislacyjnego i wzrostu wpływu niekontrolowanego lobbingu na jego kształt

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Opinia
    Opinia Związku Harcerstwa Polskiego
    Projekt wprowadza wobec organizacji społecznych, które są zainteresowanie wypowiadaniem się w sprawach projektów aktów prawnych, rygoryzm, który może być uzasadniony w stosunku do lobbysty zawodowego ale już nie wobec organizacji pozarządowej, która często opiera swoje działania na wolontariuszach.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Opinia
    Opinia Krajowej Izby Gospodarczej
    Obawy budzi zakres ochrony sygnalistów i ewentualne możliwości nadużyć tej instytucji.Ochrona stosunku pracy sygnalisty jest iluzoryczna i niezwykle mocno ingeruje w relacje między pracodawcą a pracownikiem, ponadto przepisy są niejednoznaczne.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Stanowisko
    Stanowisko Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych (OFOP)
    Za szczególnie niezrozumiałe uważamy zmniejszenie wymogów wobec instytucji publicznych w zakresie jawności ich działania, poszerzenie pola do ich większej uznaniowości, przy jednoczesnym ograniczaniu konstytucyjnych praw obywateli – takich jak prawo do ochrony prawnej życia prywatnego.

    Postulujemy przeprowadzenie pełnych otwartych konsultacji zgodnych z kanonem określonym w Kodeksie Konsultacji oraz Wytycznych do przeprowadzania oceny wpływu oraz konsultacji publicznych w ramach rządowego procesu legislacyjnego.

    Pełen tekst stanowiska poniżej.
  • Opinia
    Opinia Fundacji ​Court​ ​Watch​ ​Polska
    Postulujemy wyłączyć przepisy regulujące dostęp do informacji publicznej z projektowanej ustawy (rozdział 3) i pozostawić w mocy obowiązującą Ustawę o dostępie​ ​do​ ​informacji​ ​publicznej.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Stanowisko
    Stanowisko Łódzkiej Koalicji na rzecz Jawności
  • Opinia
    Opinia Stowarzyszenia Prokuratorów „Lex Super Omnia”
    Ustawa zatem może skutecznie powstrzymywać obywateli od udziału w tworzeniu prawa, ponieważ organizacje pozarządowe, instytucje i osoby zainteresowane tworzonym prawem (ale już nie firmy i przedsiębiorstwa) będą miały obowiązek przedstawienia szeregu informacji na swój temat, pod rygorem odpowiedzialności karnej.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Opinia
    Wspólna opinia Fundacji im. Stefana Batorego, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i Instytutu Spraw Publicznych w zakresie ochrony sygnalistów
    Projektowane przepisy gwarantują ochronę wyłącznie osobom, które sygnalizują przestępstwa o charakterze korupcyjnym, finansowym czy księgowym. Oznacza to, że osoba, która informuje np. o sytuacji narażenia zdrowia lub życia ludzi na niebezpieczeństwo lub innym poważnym przestępstwie w miejscu pracy, nie podlegałaby ochronie.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Opinia
    Opinia Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka
  • Opinia
    Opinia Fundacij Krakowski Instytut Prawa Karnego
    Unormowania te należy ocenić zdecydowanie negatywnie, zarówno pod względem ich zgodności ze standardami konstytucyjnymi właściwymi dla prawa karnego, jak i techniczno-legislacyjnym. Nie powinny one stać się podstawą do dalszych prac legislacyjnych.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Opinia
    Opinia Fundacji im. Stefana Batorego złożona w konsultacjach publicznych
    Problemy podnoszone przez projektodawców takie jak martwe przepisy dotyczące lobbingu, czy brak ochrony sygnalistów domagają się interwencji. Niestety jednak, propozycje przedstawione przez projektodawców tych problemów nie rozwiązują a niekiedy wręcz pogarszają istniejące rozwiązania lub tworzą nowe problemy.

    Pełen tekst opinii poniżej,
  • Opinia
    Opinia Fundacji ePaństwo
    Projekt Ustawy, wbrew swojej nazwie nie rozszerza poziomu jawności życia publicznego. W sposób istotny ogranicza prawa obywateli i zwiększa za to poziom naruszeń prawa do prywatności i swobody działalności gospodarczej oraz wprowadza przeciwskuteczne mechanizmy walki z korupcją.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Stanowisko
    Stanowisko Forum Darczyńców w Polsce
    W projekcie ustawy o jawności życia publicznego negatywnie oceniamy art. 2 ust. 1 pkt. 5 oraz art. 29 projektu związane z zasadami i trybem prowadzenia lobbingu. Taki kształt przepisów tworzy nierówność podmiotów i rodzi uzasadnione obawy, że nie tyle chodzi o zwiększenie jawności lobbingu, co o ograniczenie możliwości zgłaszania opinii i stanowisk organizacjom społecznym i obywatelom.

    Pełen tekst stanowiska poniżej.
  • Stanowisko
    Stanowisko Fundacji im. Stefana Batorego w sprawie projektu ustawy o jawności życia publicznego w aspekcie działalności lobbingowej
    Wprowadzone przez projekt nieuzasadnione i nieracjonalne rozszerzenie pojęcia lobbingu rodzi obawy, że projektodawcy pod pretekstem kontrolowania działalności lobbingowej dążą do ograniczania podstawowych praw obywatelskich, takich jak wolność wypowiedzi i prawo petycji.

    Pełen tekst stanowiska poniżej.
  • Opinia
    OPINIA fundacji JAWNOSC.PL na temat projektu ustawy o jawności życia publicznego, w zakresie regulacji zasad dostępu do informacji publicznych
    W projekcie ustawy o jawności życia publicznego nie powinno się regulować kwestii nadużywania trybu dostępu do informacji publicznej. W sytuacjach wątpliwych, a zawsze są to kwestie bardzo indywidualne, powinno się pozostawić to ocenie sądów administracyjnych, nie zaś regulować w drodze ustawy.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Stanowisko
    Najważniejsze problemy wynikające z projektu o jawności życia publicznego -wspólne stanowisko 40 organizacji pozarządowych
    Przygotowywany przez koordynatora służb specjalnych projekt ustawy o jawności życia publicznego powstawał od wielu miesięcy, bez założeń i z pominięciem obowiązkowego wskazania w wykazie prac legislacyjnych. Ujawniono go 24 października 2017 r., na konsultacje wyznaczono 6 dni roboczych, a już 1 stycznia 2018 r. ustawa ma wejść w życie.Wbrew zapowiedziom, konsultacje publiczne projektu mają powierzchowny, iluzoryczny i pośpieszny charakter.

    Materiał przedstawia najważniejsze problemy wynikające z projektu m.in. wypaczenie idei sygnalistów oraz pogorszenie dotychczasowych standardów przejrzystości w procesie stanowienia prawa.
  • Stanowisko
    Stanowisko Fundacji im. Stefana Batorego w sprawie projektu ustawy o jawności życia publicznego w aspekcie ochrony sygnalistów
    Uregulowania statusu sygnalistów zawarte w projekcie ustawy o jawności życia publicznego mają charakter represyjny i są całkowicie sprzeczne z ideą sygnalizowania. Zamiast ochrony osób działających w interesie publicznym ustawa tworzy instytucję „pół-świadków” lub wręcz informatorów organów ścigania.

    Pełen tekst stanowiska poniżej.
  • Stanowisko
    Stanowisko Fundacji im. Stefana Batorego w sprawie projektu ustawy o jawności życia publicznego w aspekcie stanowienia prawa
    W projekcie pojawiają się nowe, złe rozwiązania. M.in. wprowadzenie wymogu przygotowywania planów legislacyjnych na poziomie lokalnym to tworzenie sztucznej rzeczywistości i piętrzenie zbędnej i kosztownej biurokracji.

    Problemy związane z niewystarczającą transparentnością procesu stanowienia prawa należy rozwiązać poprzez przyjęcie odrębnej „ustawy o stanowieniu prawa”.

    Pełen tekst stanowiska poniżej.
  • Komunikat
    Komentarz Instytutu Spraw Publicznych
    Aktualny stan prawny zdecydowanie nie gwarantuje sygnalistom odpowiedniego wsparcia. Opublikowany wczoraj projekt ustawy o jawności życia publicznego wprowadza zręby ochrony dla osób ujawniających nieprawidłowości.

    Jest to niewątpliwie krok naprzód w kierunku poprawy sytuacji sygnalistów, w naszej opinii jednak rozwiązania zaproponowane w projekcie są zdecydowanie zbyt wąsko zakrojone.

    Pełen tekst komentarza poniżej.
  • Opinia
    Opinia Stowarzyszenia Sieć Obywatelska Watchdog Polska
    Analiza rozdziałów 2, 3 i 11 prowadzi do wniosku, że proponowane regulacje są w przeważającej mierze powtórzeniem obecnie obowiązujących rozwiązań zawartych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

    Ten stan rzeczy poddaje w wątpliwość zamierzenie przyjęcia aktu prawnego, który miałby uchylić obecnie obowiązującą ustawę o dostępie do informacji publicznej.

    Pełen tekst opinii poniżej.
  • Komunikat
    Komunikat Fundacji Panoptykon
    W praktyce projekt dotknie obywateli, którzy by wypowiedzieć się w interesującej ich sprawie będą musieli obnażyć swoją sytuację finansową. I organizacje społeczne, takie jak Panoptykon.

    Projekt otwiera też furtkę do nadużywania istniejącej już dziś możliwości żądania opłaty za udostępnienie informacji.

    Pełen tekst poniżej.
  • Opinia
    Opinia Fundacji Wolności
    W projekcie pojawia się m.in. nieprecyzyjny przepis ograniczający dostęp do informacji publicznej. Chodzi o możliwość odmówienia dostępu do informacji publicznej osobie składającej wnioski w sposób uporczywy.

    Pomijając aspekty uznaniowości czym jest składanie wniosków w sposób uporczywy czy utrudnianie działalności podmiotu należy zwrócić uwagę na niekonstytucyjność tego zapisu.

    Pełen tekst opinii poniżej.